మూడవ భాగము అధ్యాయము 04

 

Sanatana Dharma: an advanced text book of Hindu religion and ethics
మూడవ  భాగము  అధ్యాయము 04     27 02  2026
4వ అధ్యాయం: నైతిక విలువల ప్రమాణం (నైతికతకు కొలమానం)
ప్రస్తుత పరిణామ క్రమంలో ఒక పని సరైనదా లేదా తప్పు అని నిర్ణయించడానికి నైతికతలో ఉపయోగించే కొలమానం 'ఐక్యత' అని మనం ఇప్పటికే తెలుసుకున్నాము. ఒక పని ఐక్యతను పెంపొందిస్తే అది సరైనది, అడ్డుకుంటే అది తప్పుడు పని.
ప్రస్తుత దశలో పరిణామం యొక్క మొత్తం ధోరణి అన్ని ఆత్మల ఏకత్వాన్ని (అందరూ ఒక్కటే అనే భావన) చాటిచెప్పడమే. రకరకాల జీవ రూపాలలో ఉన్న ఆ ఒక్క పరమాత్మను వెతకడం, తద్వారా ఐక్యతకు దారితీసే సత్య మార్గాన్ని అనుసరించడమే దీని లక్ష్యం.
మరో మాటలో చెప్పాలంటే, నైతికత యొక్క ప్రమాణం విభజించడం కాదు, కలపడం. జీవాత్మల (శరీరంలో ఉన్న ఆత్మలు) మధ్య సామరస్యపూర్వకమైన సంబంధాలను ఏర్పరచడం ద్వారా మనం ఐక్యతను సాధించవచ్చు. మొదటి అధ్యాయంలో చెప్పినట్లుగా, నైతికత యొక్క ఉద్దేశ్యం సామరస్యపూర్వక సంబంధాల ద్వారా ఆనందాన్ని కలిగించడమే అని ఇప్పుడు మనకు అర్థమవుతుంది.
"సామరస్యపూర్వక సంబంధాలను ఏర్పరచడం" అంటే, మానవజాతి అనే ఒక పెద్ద శరీరంలోని వివిధ భాగాలు ఒకదానితో ఒకటి కలిసి పనిచేసేలా చేయడం. మానవ జాతులన్నీ, దేశాలన్నీ కలిసి ఒకే ఒక 'మహా మనిషి'గా ఏర్పడతాయని చెప్పడం కేవలం అలంకారిక మాట కాదు; అది ఒక వాస్తవం.
అంతర్యామి అయిన 'పురుషుడు' (లోపల ఉండే ఆత్మ) నిజానికి పురుషోత్తముడు, ఆ ఈశ్వరుడే. అయితే ఆయన శరీరంగా ఒక పురుషుడు ఉన్నాడు, ఆయనే మొత్తం మానవజాతి. ప్రతి వ్యక్తి ఆ విశాలమైన శరీరంలో ఒక కణం (శరీరంలో ఉండే అతి చిన్న భాగం) వంటివాడు.
మనల్ని అసంతృప్తికి గురిచేసే సమస్యలన్నీ—దేశాల మధ్య యుద్ధాలు, వ్యక్తుల మధ్య గొడవలు, పేదరికం, ఆకలి, పోటీ, బలహీనులను తొక్కేయడం వంటివి—ఆ మహా శరీరానికి వచ్చిన వ్యాధులు. శరీర భాగాలు క్రమ పద్ధతిలో లేకపోవడం వల్ల, అందరి మేలు కోసం కలిసి పనిచేయకుండా, ఒక సాధారణ లక్ష్యం లేకుండా విడివిడిగా పోటీ పడటం వల్ల ఈ వ్యాధులు వస్తాయి.
శ్రీకృష్ణ భగవానుడు మానవుడి నైతిక ప్రవృత్తులను రెండు ప్రధాన విభాగాలుగా వర్గీకరించారు: దైవీ సంపద (దైవ గుణాలు) మరియు ఆసురీ సంపద (రాక్షస గుణాలు).
దైవీ సంపదలో శ్రీకృష్ణుడు అన్ని జీవుల మధ్య సామరస్యాన్ని కలిగించే సద్గుణాలను చేర్చారు. ఇవి ఏకత్వాన్ని, స్నేహాన్ని పెంపొందిస్తాయి, శాంతిని మరియు నిలకడను చేకూరుస్తాయి. ఇవి పరిణామ క్రమ నియమాలను పూర్తిగా అమలు చేస్తాయి.
శ్రీకృష్ణ భగవానుడు దైవీ సంపద (దైవ గుణాలు) కింద ఈ క్రింది లక్షణాలను పేర్కొన్నారు:
శ్లోకం: అభయం సత్త్వసంశుద్ధిర్జ్ఞానయోగవ్యవస్థితిః । దానం దమశ్చ యజ్ఞశ్చ స్వాధ్యాయస్తప ఆర్జవమ్ ॥ అహింసా సత్యమక్రోధస్త్యాగః శాంతిరపైశునమ్ । దయా భూతేష్వలోలుప్త్వం మార్దవం హ్రీరచాపలమ్ ॥ తేజః క్షమా ధృతిః శౌచమద్రోహో నాతిమానితా । భవంతి సంపదం దైవీమభిజాతస్య భారత ॥ (భగవద్గీత 16. 1-3)
తెలుగు అనువాదం: "భయం లేకపోవడం, సత్త్వ శుద్ధి (చిత్తశుద్ధి), జ్ఞాన యోగంలో నిశ్చలత, దానం, ఇంద్రియ నిగ్రహం, యజ్ఞం, శాస్త్ర పఠనం, తపస్సు, నిష్కపటత్వం, అహింస, సత్యం, క్రోధం లేకపోవడం, త్యాగం, మనశ్శాంతి, ఇతరులను దూషించకుండుట, సర్వ ప్రాణుల పట్ల దయ, లోభం లేకపోవడం, మృదుత్వం, వినయం, చంచలత్వం లేకపోవడం, తేజస్సు, క్షమ, ధైర్యం, పరిశుభ్రత, ద్రోహ బుద్ధి లేకపోవడం మరియు అహంకారం లేకపోవడం — ఓ భారత! దైవీ గుణాలతో జన్మించిన వారికి ఈ లక్షణాలు ఉంటాయి."

---

ఆసురీ సంపద (రాక్షస గుణాలు) కింద ఆయన పైన పేర్కొన్న వాటికి వ్యతిరేకమైన దుర్గుణాలను చేర్చారు. ఇవన్నీ జీవాత్మలను (శరీరంలో ఉన్న ఆత్మలను) విభజించడానికి, అహంకారాన్ని (నేను వేరు అనే భావం) పెంచడానికి దోహదపడతాయి. తాను ఇతరులకంటే వేరు అనే భ్రమ నుండి పుట్టే లక్షణాలను ఆయన ఆసురీ గుణాలుగా వర్ణించారు.
శ్లోకం: దమ్భో దర్పోఽభిమానశ్చ క్రోధః పారుష్యమేవ చ । అజ్ఞానం చాభిజాతస్య పార్థ సంపదమాసురీమ్ ॥ (భగవద్గీత 16. 4)
తెలుగు అనువాదం: "ఓ పార్థ! దంభం (గొప్పలు చెప్పుకోవడం), దర్పం (గర్వం), అహంకారం, క్రోధం (కోపం), కఠినంగా మాట్లాడటం మరియు అజ్ఞానం — ఇవి ఆసురీ గుణాలతో జన్మించిన వారికి ఉండే లక్షణాలు."
ఓ పార్థ! దంభం (పైకి గొప్పలు చెప్పుకోవడం), గర్వం, అహంకారం, కోపం, కఠినంగా మాట్లాడటం మరియు అజ్ఞానం — ఇవి ఆసురీ గుణాలతో (రాక్షస ప్రవృత్తి) జన్మించిన వారికి ఉండే లక్షణాలు." (భగవద్గీత 16. 4)
శ్లోకాలు: ఆత్మసంభావితాః స్తబ్ధా ధనమానమదాన్వితాః । యజన్తే నామయజ్ఞైస్తే దంభేనావిధిపూర్వకమ్ ॥ అహంకారం బలం దర్పం కామం క్రోధం చ సంశ్రితాః । మామాత్మపరదేహేషు ప్రద్విషన్తోఽభ్యసూయకాః ॥ ... త్రివిధం నరకస్యేదం ద్వారం నాశనమాత్మనః । కామః క్రోధస్తథా లోభస్తస్మాదేతత్త్రయం త్యజేత్ ॥ (భగవద్గీత 16. 17, 18, 21)
తెలుగు అనువాదం: "తమను తామే గొప్పగా భావించుకునేవారు, మొండివారు, సంపద వల్ల కలిగే గర్వంతోను మరియు మదంతోను నిండినవారు శాస్త్ర నియమాలను పాటించకుండా, కేవలం లోకానికి చూపించుకోవడానికి (డంబం కోసం) పేరుకు మాత్రమే యజ్ఞాలు చేస్తారు." (భగవద్గీత 16. 17)
"అహంకారం, బలం, గర్వం, కామం (కోరిక), మరియు క్రోధం (కోపం) వంటి వాటిని ఆశ్రయించి, అసూయతో నిండిన అటువంటి వారు తమ శరీరాలలోను మరియు ఇతరుల శరీరాలలోను ఉన్న నన్ను (పరమాత్మను) ద్వేషిస్తారు." (భగవద్గీత 16. 18)
"కామము (కోరిక), క్రోధము (కోపము) మరియు లోభము (అతి ఆశ) — ఇవి ఆత్మను నాశనం చేసే నరకానికి మూడు ద్వారాల వంటివి. కాబట్టి, మనిషి ఈ మూడింటిని వదిలివేయాలి." (భగవద్గీత 16. 21)

---

ఈ విషయానికి సంబంధించి విద్యార్థులు భగవద్గీతలోని 16వ అధ్యాయం మొత్తాన్ని జాగ్రత్తగా చదివి అర్థం చేసుకోవాలి.
( పిడిఎఫ్  299 నుంచి  అనువదించాలి)