మూడవ భాగము అధ్యాయము 03

 

Sanatana Dharma: an advanced text book of Hindu religion and ethics

మూడవ  భాగము  అధ్యాయము 03     26 02  2026

  మూడవ అధ్యాయము: సరియైనది మరియు తప్పు (మంచి మరియు చెడు)

మొదటి భాగంలో వివరించిన త్రిలోకీ (ముల్లోకాలు) వర్ణనను విద్యార్థులు గుర్తుంచుకోవాలి. ఒక కొత్త త్రిలోకీ ఆరంభంలో జీవ పరిణామం మొదలవుతుంది. ఈ పరిణామం మూడు లోకాలలోనూ జరుగుతుంది, కానీ మనం మన భూమికి మాత్రమే పరిమితం అవుదాం. మొదట జీవ రూపాలు కనిపిస్తాయి. జీవానికి పొరల మీద పొరలు (కోశాలు) ఎలా ఏర్పడతాయో పురాణాలు నిగూఢంగా వివరించాయి. ఐదు రకాల అవిద్యల (అవిద్య, అస్మిత, రాగ, ద్వేష మరియు అభినివేశం) ప్రభావం వల్ల సృష్టిలోని అన్ని రూపాలు మన భూమిపై వ్యక్తమవుతాయి.

ఈ ప్రక్రియలో, సంతానాన్ని పెంచుకోవాలనే ఆలోచన అన్ని జీవులను నడిపిస్తుంది. ప్రళయ కాలం నుండి జీవులలో మిగిలి ఉన్న జడత్వాన్ని (బద్ధకం లేదా కదలిక లేని స్థితి) ఈ ఆలోచన పోగొడుతుంది. ఈ ఆలోచన క్రమంగా పరిణతి చెంది ప్రవృత్తి (కోరిక లేదా ఆసక్తి) అని పిలవబడుతుంది. దీనినే విషయాల పట్ల వాంఛ అంటారు. అప్పుడు ప్రపంచం 'ప్రవృత్తి మార్గం'లో (బయటికి వెళ్లే మార్గం) ఉంటుంది.

జీవులు భౌతికవాదులుగా మారుతారు. తాము ఇతరులకంటే వేరనే స్పృహ పెరిగేకొద్దీ, వారి స్వార్థం కూడా బలపడుతుంది. ప్రతి జీవి తనదైన ఒక లోకాన్ని సృష్టించుకుని, ఇతరులను దూరం పెట్టడానికి ప్రయత్నిస్తుంది. మనుషులు కేవలం అనుభవం (భోగం) కోసం బ్రతుకుతారు మరియు వర్తమానం గురించి మాత్రమే ఆలోచిస్తారు. ఈ ప్రత్యేకత లేదా విడివిడిగా ఉన్నామనే భావన మేధస్సును పెంచుతుంది. ఇది వ్యక్తిగత దృక్పథంతో పనిచేస్తుంది. ఒక మనిషిలోని వ్యక్తిగత నైపుణ్యాలను బయటకు తీయడానికి మరియు మేధో వికాసం పూర్తి కావడానికి ఈ అంశం అవసరం.

కానీ, కొంతకాలం తర్వాత ఈ 'వేరుగా ఉన్నామనే భావన' అభివృద్ధికి అడ్డంకిగా మారుతుంది. మనిషి క్రమంగా దీనిని అధిగమించాలి. అన్ని జీవులలో ఉన్న ఆత్మ ఒక్కటే (ఏకత్వం) అని గుర్తించాలి. ఆ ఏకత్వ భావనను బలపరిచే పనులనే ఆచరణలో చేయాలి. చివరికి ఆ గుర్తింపును తన జీవితంలో ఒక భాగంగా చేసుకోవాలి. దీనిని ఆధ్యాత్మిక పరిణామ ప్రక్రియ అని పిలవవచ్చు. అప్పుడు మనిషి 'నివృత్తి మార్గం'లో (తిరిగి వచ్చే మార్గం) ఉన్నట్లు లెక్క.

చివరిగా, ప్రళయం వస్తుంది మరియు బ్రహ్మాండం అంతమవుతుంది.

ప్రవృత్తి మార్గంలోని చివరి దశల వరకు, ఏది ప్రత్యేకతను లేదా విభజనను ప్రోత్సహిస్తుందో అది 'సరియైనది' (రైట్), ఏది దానికి వ్యతిరేకంగా ఉంటుందో అది 'తప్పు' (రాంగ్).

ఆ తర్వాత మనిషి నివృత్తి మార్గంలోకి ప్రవేశించడానికి ఒక పరివర్తన దశ వస్తుంది. ఆ సమయంలో మరియు నివృత్తి మార్గంలో ఉన్నప్పుడు, ఏది ఏకత్వాన్ని (కలిసి ఉండటాన్ని) ప్రోత్సహిస్తుందో అది 'సరియైనది', ఏది దానికి వ్యతిరేకంగా ఉంటుందో అది 'తప్పు'.

ప్రళయ కాలం వచ్చినప్పుడు, ఆ ప్రళయానికి ఏది సహకరిస్తుందో అది 'సరియైనది' (రైట్), ఏది అడ్డుకుంటుందో అది 'తప్పు' (రాంగ్).

సాధారణంగా చెప్పాలంటే, ప్రపంచం చేరుకున్న పరిణామ దశకు ఏది అనుకూలంగా ఉంటుందో, ఏది దానిని ముందుకు నడిపిస్తుందో అది 'సరియైనది'. పరిణామానికి ఆటంకం కలిగించి, అడ్డుపడేది 'తప్పు'. ఎందుకంటే ఈశ్వరుని సంకల్పం ఎప్పుడూ అత్యున్నతమైన మేలు (శ్రేయస్సు) వైపే ఉంటుంది మరియు ఆయన ఈ విశ్వాన్ని మంచి వైపుకే నడిపిస్తారు. ఈ సంకల్పంతో కలిసి పనిచేయడం అంటే ప్రపంచ వ్యవస్థ యొక్క గొప్ప గమనంతో సామరస్యంగా ఉండటం అని అర్థం. అలా ఉన్నప్పుడే మనం పరిణామ ప్రవాహంతో పాటు ముందుకు సాగుతాము. అలా కాకుండా దానికి వ్యతిరేకంగా వెళ్లడం అంటే, ఉధృతంగా ప్రవహించే నీటి ప్రవాహానికి ఎదురు వెళ్లడం వంటిది. అది మనల్ని రాళ్లకు కొట్టి, గాయపరిచి, బాధపెడుతుంది. సరైనది చేయడం వల్ల మనతో మనం మరియు దేవుడితో శాంతిగా ఉంటాము, అదే నిజమైన ఆనందం. తప్పు చేయడం అంటే మనతో మనం మరియు దేవుడితో యుద్ధం చేయడమే, అది దుఃఖానికి దారితీస్తుంది. అందుకే చెడు వ్యక్తులు, వారి బయట పరిస్థితులు ఎంత బాగున్నా, కొంతకాలం తర్వాత అసంతృప్తితో, చిరాకుతో ఉంటారు. కానీ మంచి వారు, బయట పరిస్థితులు ఎంత కష్టంగా ఉన్నా, అంతర్గతంగా ప్రశాంతంగా, తృప్తిగా ఉంటారు. ఇక్కడ కూడా అసలు విషయం ఒక్కటే: ఈశ్వరుని సంకల్పం అత్యున్నత జ్ఞానం మరియు ప్రేమతో కూడి ఉంటుంది కాబట్టి, అది ఎప్పుడూ మంచి వైపే ఉంటుంది. అంటే అనంతమైన రూపాల మధ్య 'ఆత్మ ఏకత్వాన్ని' (అందరిలో ఉన్నది ఒక్కటే అనే భావం) మరింత పరిపూర్ణంగా గుర్తించేలా చేస్తుంది.

ఈ విషయం చాలా ముఖ్యమైనది కాబట్టి దీనిని ఇంకా లోతుగా పరిశీలిద్దాం.

దీని కోసం మనం పైన వివరించిన పరిణామ క్రమాన్ని మళ్ళీ గుర్తు చేసుకోవాలి. జీవుల మధ్య ఏర్పడే వివిధ సంబంధాలు మరియు పరిస్థితుల నుండే పనులు పుడతాయి. ఆ పనులకే 'సరియైనది' లేదా 'తప్పు' అనే పేర్లు వర్తిస్తాయి. అందువల్ల, 'సరియైనది' మరియు 'తప్పు' అనేవి ఆయా జీవులు ఉన్న పరిణామ పథకం (స్కేమ్) మీద ఆధారపడి ఉంటాయి. ఆ పథకం గురించి తెలియకుండా వీటిని విడిగా వివరించలేము.

మనం మొదటి భాగంలో పరిణామం అంటే ఏమిటో తెలుసుకున్నాము. సాధారణంగా చెప్పాలంటే, ఒక మనిషికి ఉన్నట్లే ప్రపంచ వ్యవస్థకు కూడా ఒక జీవిత కాలం ఉంటుంది. ఒక మనిషి తన జీవితం మొదటి సగ భాగంలో శారీరకంగా ఎలా పెరుగుతాడో, రెండో సగ భాగంలో ఎలా తగ్గుతాడో, అలాగే ఒక ప్రపంచ వ్యవస్థ (బ్రహ్మాండం) కూడా తన జీవితం మొదటి సగ భాగంలో (కల్పం యొక్క పూర్వార్ధం లేదా ప్రథమ పరార్ధం) క్రమంగా భౌతికంగా మారుతుంది. రెండవ సగ భాగంలో (ద్వితీయ పరార్ధం) క్రమంగా ఆధ్యాత్మికంగా మారుతుంది. పుట్టుక నుండి మరణం వరకు, మరణం నుండి ఉన్నతమైన పుట్టుక వరకు, అక్కడి నుండి లోతైన మరణం వరకు, మళ్ళీ ఇంకా ఉన్నతమైన పుట్టుక వరకు - ఇలా ఈ ప్రక్రియ అనంతంగా పునరావృతమవుతూనే ఉంటుంది.

మన సొంత ప్రపంచ వ్యవస్థలో, పరిణామ ప్రక్రియ అనేది చైతన్యం (స్పిరిట్) క్రమంగా ఖనిజ సామ్రాజ్యం అనే దట్టమైన పదార్థంలోకి దిగి రావడం ద్వారా ప్రారంభమవుతుంది. అక్కడ నుండి అర్వాక్స్రోతస్ (మొక్కల సామ్రాజ్యం), తిర్యక్స్రోతస్ (జంతు సామ్రాజ్యం), ఊర్ధ్వస్రోతస్ (మనుషులు) మరియు అంతకంటే ఉన్నత రూపాల ద్వారా తిరిగి పైకి ప్రయాణించి, ముక్తి అనే ఐక్యతను పొందుతుంది.

ఇంకా సూక్ష్మంగా పరిశీలిస్తే, మానవులలో కూడా ఈ ప్రక్రియ కనిపిస్తుంది. మొదట దైవిక జీవుల మార్గదర్శకత్వంలో సరళమైన స్వభావం కలిగిన ప్రాచీన మానవ జాతులు (ప్రైమివల్ హ్యూమన్ రేసెస్) ఉండేవి. అక్కడి నుండి భౌతికవాదం మరియు 'నేను వేరు' అనే భావన పెరగడం వల్ల స్వార్థం హెచ్చింది. ప్రకృతి సంపదను, దైవ ప్రసాదాలను తమకే కావాలని ఆశించడంతో తెగల మధ్య నిరంతర యుద్ధాలు జరిగే స్థితికి దిగజారారు. ఆ తర్వాత, నిరంకుశ మరియు సైనిక పాలనల నుండి రాజ్యాంగబద్ధమైన రాచరికం మరియు వ్యవస్థీకృత సమాజం వైపు నెమ్మదిగా పురోగమనం మొదలైంది. చివరకు, స్వార్థం లేని త్యాగగుణం రాజ్యమేలే విశ్వజనీన సోదరభావం కలిగిన సుఖశాంతుల కాలానికి చేరుకుంటారు. అప్పుడు మనుషులు తమ మధ్య ఉన్న భేదాల కంటే అందరిలో ఉన్న ఏకత్వాన్నే ఎక్కువగా చూస్తారు.

చివరికి, ఒక వ్యక్తిగత జీవిలో కూడా ఈ పరిణామం కనిపిస్తుంది. పుట్టిన మొదటి ఏళ్లలో అనుభవాన్ని, సమాచారాన్ని సేకరించడం, ఆ తర్వాత ఆ అనుభవంతో ఒక కుటుంబాన్ని స్థాపించడం, కొత్త తరానికి విజ్ఞానాన్ని అందిస్తూ వారు గృహస్థుగా మారేందుకు తోడ్పడటం, ఆపై జీవితం నుండి విరమించి సన్యాసం (త్యాగం ద్వారా వచ్చే శాంతి) మరియు ప్రశాంత మరణం వైపు సాగడం - ఇదే జీవిత ప్రక్రియ.

సాధారణ పరిణామ క్రమం ఇలా ఉన్నప్పుడు, ఆ క్రమానికి ఏ ప్రవర్తన సహాయపడుతుందో అది 'సరియైనది'; మిగిలినవన్నీ 'తప్పు'. మనం ఒక చోటికి వెళ్లాల్సి ఉన్నప్పుడు, ఆ ప్రయాణాన్ని సులభతరం చేసే పరికరాలన్నీ మంచివి; ప్రయాణాన్ని కష్టం చేసే ఆటంకాలన్నీ చెడ్డవి. ఒకవేళ మన లక్ష్యం మారి, మనం వ్యతిరేక దిశలో వెళ్లాలనుకుంటే, అప్పుడు పైన చెప్పిన పరికరాలే మనల్ని లక్ష్యానికి దూరం చేస్తాయి కాబట్టి అవి చెడ్డవిగా మారుతాయి.

కాబట్టి, మనం ప్రస్తుతం ఉన్న పరిణామ మార్గంలో ముందుకు తీసుకెళ్లే పనులే మంచివి మరియు సరియైనవి. దానికి వ్యతిరేకమైనవి చెడ్డవి మరియు తప్పు. ఏదైనా ఒక ప్రత్యేక పరిస్థితిలో ఏది సరైన ప్రవర్తన అని తెలుసుకోవాలంటే, ఆ పని మన లక్ష్యానికి ఎంతవరకు తోడ్పడుతుందో చూడాలి. ఆ లక్ష్యం మానవ పరిణామం యొక్క సాధారణ గమ్యానికి అనుగుణంగా ఉందో లేదో సరిచూసుకోవాలి. ఈ ప్రాతిపదిక లేకుండా ఏది తప్పు, ఏది ఒప్పో చెప్పడం అసాధ్యం. దీనిని అనుసరిస్తే మనం సులభంగా నిర్ణయించుకోవచ్చు.

మన జీవిత మార్గం మరియు పరిణామ క్రమం యొక్క వివరాలను తెలుసుకుంటే, మన పనులను నడిపించే ‘సరియైనది’ మరియు ‘తప్పు’ అనే ప్రమాణాలు ప్రతి అడుగులోనూ మనకు లభిస్తాయి.

ప్రాచీన మహర్షులు మరియు దార్శనికులు తమ జ్ఞానంతో, కరుణతో ఈ వివరాలను మనకు అందించారు. మన ప్రపంచ వ్యవస్థ యొక్క పరిణామ క్రమాన్ని వారు ఒక సంపూర్ణ రూపంలో మనకు వదిలి వెళ్ళారు. మన జీవితాన్ని, అలాగే ఇతర జీవుల (మనుషులకే కాకుండా పశుపక్ష్యాదుల) జీవితాలను ఎలా నడపాలో తెలిపే సామాన్య సూత్రాలను కూడా ఇచ్చారు. ఖనిజ, వృక్ష, జంతు, మానవ మరియు దేవతా మొదలైన వివిధ పరిణామ దశల ద్వారా జీవులందరి ప్రయాణం వీలైనంత సులభంగా సాగడమే దీని ఉద్దేశ్యం. ఈ సాధారణ విషయాలు మరియు నియమాలు ఈ గ్రంథంలోని వివిధ భాగాలలో వివరించబడ్డాయి.

ఉదాహరణకు, నాలుగు ఆశ్రమాల (బ్రహ్మచర్య, గృహస్థ, వానప్రస్థ, సన్యాస ఆశ్రమాలు) నియమాలు వ్యక్తిగత పరిణామ క్రమంపై ఆధారపడి ఉంటాయి. అలాగే, నాలుగు వర్ణాల (బ్రాహ్మణ, క్షత్రియ, వైశ్య, శూద్ర - వృత్తి విభజనలు) నియమాలు, చట్టబద్ధమైన రాజ్య పాలన మరియు సామాజిక శ్రమ విభజన ఉన్న మధ్యస్థ పరిణామ దశలోని మానవ సమాజ నియమాలపై ఆధారపడి ఉంటాయి.

నేటి మానవ జీవితంలో ఎదురయ్యే అన్ని రకాల పరిస్థితులు ఈ నాలుగు వర్ణాలు మరియు నాలుగు ఆశ్రమాలలోనే ఇమిడి ఉంటాయి. అందుకే సనాతన ధర్మం ఇటువంటి అన్ని పరిస్థితులకు తగిన సాధారణ సూత్రాలను అందిస్తుంది. ఆధునిక ప్రపంచంలోని అనేక దేశాలలో ఈ వర్ణ, ఆశ్రమ వ్యవస్థలు స్పష్టంగా కనిపించవు కాబట్టి, అక్కడి పరిస్థితులు మనకంటే పూర్తిగా భిన్నంగా ఉంటాయని కొందరు అనుకోవచ్చు; కానీ అది నిజం కాదు. పేరుకు ఆ విభాగాలు లేకపోయినా, అవి ఏదో ఒక రూపంలో నేటి అన్ని జాతులలోనూ (రేసెస్) కనిపిస్తాయి. ఇతర దేశాలలో వీటిని గుర్తించకపోవడం వల్ల ఆర్థికంగా సమయం మరియు శ్రమ వృథా అవుతుంటే, మన భారతదేశంలో వీటిని అతిగా పాటించడం లేదా తప్పుగా అర్థం చేసుకోవడం వల్ల ఇబ్బందులు కలుగుతున్నాయి.

ప్రస్తుత పరిణామ క్రమంలో గురువు-శిష్యుడు, పాలకుడు-ప్రజలు, ఉత్పత్తిదారుడు-వినియోగదారుడు, యజమాని-సేవకుడు, తల్లిదండ్రులు-కొడుకు, భర్త-భార్య, అన్నదమ్ములు-అక్కచెల్లెళ్లు, పనివాడు-పెన్షన్ పొందేవాడు, సైనికుడు-సామాన్యుడు, రైతు-వ్యాపారి వంటి సంబంధాలు అనివార్యంగా ఏర్పడతాయి. సనాతన ధర్మం ఈ సంబంధాలను కేవలం ప్రయోగాలకు వదిలేయకుండా, వాటిని ఒక క్రమపద్ధతిలో అమర్చి, ప్రతి సంబంధానికి మరియు పరిస్థితికి తగిన విధులు (డ్యూటీస్) మరియు సద్గుణాలను బోధిస్తుంది.

వేర్వేరు సంబంధాలకు మరియు పరిస్థితులకు సంబంధించిన ధర్మాలను (విధులు), సద్గుణాలను ఎప్పుడూ ఒకదానితో ఒకటి కలగలిపి గందరగోళం చేయకూడదు. అలా చేయడం వల్ల గొప్ప ప్రమాదం, అశాంతి ఏర్పడుతుంది. దీని గురించి భగవద్గీత ఇలా చెబుతోంది:

శ్రేయాన్స్వధర్మో విగుణః పరధర్మాత్స్వనుష్ఠితాత్ | స్వధర్మే నిధనం శ్రేయః పరధర్మో భయావహః || (భగవద్గీత, 3. 35)

తెలుగు అనువాదం: "అన్ని గుణాలు లేకపోయినా తన ధర్మాన్ని తాను ఆచరించడమే మేలు; పరుల ధర్మాన్ని ఆచరించడం భయాన్ని కలిగిస్తుంది. తన ధర్మాన్ని ఆచరిస్తూ మరణించినా అది శ్రేయస్కరమే."

ఒక రాజు తన పదవిలో ఉండి వ్యాపారిలా ప్రవర్తిస్తే, అంటే రాజుకు ఉండాల్సిన ధర్మాలకు బదులు వ్యాపార గుణాలను ప్రదర్శిస్తే సమస్యలు వస్తాయి. అలాగే ఒక న్యాయమూర్తి తీర్పు ఇచ్చేటప్పుడు న్యాయం అనే ధర్మాన్ని వదిలేసి, సైనికుడిలా భౌతిక దాడి చేసినా లేదా పూజారిలా జాలి (Compassion) చూపించినా అది తప్పు అవుతుంది. ఒక పూజారి తన విధుల్లో తలారిలా (శిక్షలు అమలు చేసేవాడు) ప్రవర్తించినా, లేదా సాధారణంగా బ్రహ్మచారిగా కానీ గృహస్థుగా కానీ ఉండాల్సిన వ్యక్తి సరైన కారణం లేకుండా వానప్రస్థిగానో, సన్యాసిగానో మారినా (లేదా దీనికి విరుద్ధంగా జరిగినా) వ్యవస్థ దెబ్బతింటుంది. అలాగే సైనికుడు కావాల్సిన వాడు వ్యాపారిగా, కేవలం చదువుకోవాల్సిన వాడు వ్యవసాయంలోకి దిగినా ఆ దేశం లేదా జాతి యొక్క ఆర్థిక సామాజిక స్థితిగతులు అస్తవ్యస్తం అవుతాయి.

కాబట్టి, ఒక పరిస్థితిలో 'సరియైనది' (Right) అనిపించింది, మరొక పరిస్థితిలో సరియైనది కాకపోవచ్చు. క్లుప్తంగా చెప్పాలంటే: తెలిసిన ఒక పరిణామ క్రమంలో, నిర్దేశించుకున్న గమ్యం వైపు సాగడానికి ఏ ప్రవర్తన సహాయపడుతుందో అది 'సరియైనది'; దానికి అడ్డుపడే ప్రవర్తన 'తప్పు' (Wrong).

ఒక వ్యక్తి మరొకరిని బలవంతంగా ఒక ఇంట్లో బంధించి, అతని కదలికలను కట్టడి చేసి, అతని వద్ద ఉన్న ఆస్తిని లాక్కొని ఇతరులకు పంచాడనుకుందాం. కేవలం ఈ పనిని మాత్రమే చూస్తే, ఇది 'తప్పు'. ఇది ఆ బంధీ అయిన వ్యక్తి యొక్క పరిణామానికి, అతని కుటుంబానికి ఆటంకం కలిగిస్తుంది. ఇది ఒక రకమైన దౌర్జన్యం లేదా దొంగతనం కిందకు వస్తుంది.

కానీ, ఒకవేళ ఆ బంధీ అయిన వ్యక్తి అంతకుముందే వేరొకరి ఆస్తిని దొంగిలించి ఉంటే, అతడిని బంధించమని ఆదేశించిన వ్యక్తి ఒక 'న్యాయమూర్తి' (జడ్జి) అయితే, ఆ ఇల్లు ఒక 'జైలు' అయితే, అప్పుడు అదే పని 'సరియైనది' అవుతుంది. ఆ దొంగను జైలులో ఉంచడం సమాజ శ్రేయస్సుకు, ఆ దొంగ పరివర్తనకు అవసరం. అయితే, ఒకవేళ ఆ ఖైదీ తన సొంత ఆస్తిని (వేరొకరు దొంగిలించిన తన సొంత వస్తువును) తిరిగి తెచ్చుకోవడానికి ప్రయత్నించి ఉంటే, అప్పుడు ఆ న్యాయమూర్తి తీర్పు మళ్ళీ 'తప్పు' అవుతుంది. పై అధికారి ఆ తీర్పును మార్చవచ్చు.

ఇదే సూత్రం ప్రపంచంలోని పెద్ద విషయాలకు కూడా వర్తిస్తుంది. పురాణాల ప్రకారం, సృష్టి ఆరంభంలో మానవ జనాభాను పెంచి, వారిని గృహస్థాశ్రమంలో నిలపడం ముఖ్య ఉద్దేశ్యం. అప్పుడు దక్ష ప్రజాపతి ఆ పని కోసం హర్యశ్వులు మొదలైన సంతానాన్ని సృష్టించాడు. కానీ నారద మహర్షి (మంచి మరియు చెడు శక్తుల మధ్య సమతుల్యతను కాపాడటం, త్యాగబుద్ధిని పెంచడం ఆయన విధి) ఆ పనిని చాలా ముందుగానే ప్రారంభించాడు. హర్యశ్వులను గృహస్థాశ్రమం వద్దని, సన్యాసం తీసుకోమని ప్రేరేపించాడు. ఆ సమయంలో ఆ పని తగనిది కాబట్టి అది 'తప్పు'గా పరిగణించబడింది. అందుకే నారదుడు శిక్షగా జంతువుగా, మనిషిగా పుట్టి గృహస్థ జీవితం గడపవలసి వచ్చింది.

అలాగే, సృష్టి ఆరంభంలో రజోగుణానికి, సృష్టికి (సర్గ) కారణమైన బ్రహ్మ దేవుని ఆరాధన ముఖ్యమని చెప్పారు. ఆ తర్వాత, సత్వగుణానికి, స్థితికి (పోషణ) కారణమైన విష్ణుమూర్తి ఆరాధన అవసరమైంది. ఇక ఒక చక్రం (సైకిల్) ముగిసే సమయంలో, తమోగుణానికి, వైరాగ్యానికి మరియు ప్రళయానికి (లయం) కారణమైన శివుని ఆరాధన సరైనది అవుతుంది.

దీనిని బట్టి సరియైనది మరియు తప్పు అనేవి ఎప్పుడూ సందర్భాన్ని బట్టి మారుతుంటాయని మనకు అర్థమవుతుంది.

పరిస్థితులను బట్టి 'సరియైనది' మరియు 'తప్పు' అనేవి మారుతూ ఉంటాయి. ఒకవేళ ఎటువంటి సందర్భాలతో సంబంధం లేకుండా, వీటికి ఒక సామాన్యమైన నిర్వచనం ఇవ్వాల్సి వస్తే, సంస్కృతం తెలిసిన ప్రతి భారతీయుడి నోట వినిపించే ఈ శ్లోకం దానికి అత్యంత దగ్గరగా ఉంటుంది:

అష్టాదశపురాణేషు వ్యాసస్య వచనద్వయమ్ | పరోపకారః పుణ్యాయ పాపాయ పరపీడనమ్ ||

తెలుగు అనువాదం: "పదునెనిమిది పురాణాలలో వ్యాస మహర్షి రెండు విషయాలనే చెప్పారు: ఇతరులకు మేలు చేయడం పుణ్యం (సరియైనది), ఇతరులను కష్టపెట్టడం పాపం (తప్పు)."

సాధారణ నియమం ప్రకారం, ఒక జీవి మరొక జీవికి సహాయం చేసినప్పుడు లేదా సంతోషాన్ని కలిగించినప్పుడు, ఆ వ్యక్తి స్పృహతో కోరుకున్నా కోరుకోకపోయినా, 'చర్య-ప్రతిచర్య' (యాక్షన్ అండ్ రియాక్షన్) నియమం ప్రకారం ఆ సంతోషం తిరిగి అతనికే చేరుతుంది. దీనినే 'పుణ్యం సుఖాన్ని ఇస్తుంది' అని అంటారు. పాపం మరియు దాని వల్ల కలిగే దుఃఖం విషయంలో కూడా ఇదే జరుగుతుంది.

మనం పైన చెప్పుకున్న సృష్టి, స్థితి, లయ అనే మూడు ప్రక్రియలు ప్రకృతిలోని మూడు ప్రాథమిక గుణాలైన సత్వ, రజో, తమో గుణాల మీద ఆధారపడి ఉంటాయి.

• మొదట, జీవుల మీద తమోగుణం ప్రభావం వల్ల ప్రళయ కాలపు జడత్వం (కదలిక లేని స్థితి) ఉంటుంది.
• తర్వాత కామ (కోరికలు), మానసిక చర్యల ద్వారా భావోద్వేగాలు మరియు మేధస్సు అభివృద్ధి చెందుతాయి. ఇది జీవుల మీద రజోగుణ ప్రభావం వల్ల జరుగుతుంది.
• చివరగా, మనల్ని మనం పరధ్యానం నుండి, కోరికల నుండి, స్వార్థపూరిత పనుల నుండి విముక్తి చేసుకుని... బయట పరిస్థితులు ఎలా ఉన్నా ప్రశాంతతను, ఆనందాన్ని పొందే ప్రయత్నం చేస్తాము. ఈ ఆధ్యాత్మిక పరిణామం మనలో సత్వగుణం పెరగడం వల్ల సాధ్యమవుతుంది. ప్రళయానికి ముందు, తమోగుణం మనల్ని మళ్ళీ ఆవహిస్తుంది.

ప్రతి మనిషిలో సత్వ, రజో లేదా తమో గుణాలలో ఏదో ఒకటి ఎక్కువగా ఉంటుంది. అతని అభివృద్ధి ఈ గుణాల నిష్పత్తిపైనే ఆధారపడి ఉంటుంది.

• తమోగుణం: ఒక వ్యక్తిలో తమోగుణం ఎక్కువగా ఉన్నప్పుడు, అతడు సోమరిగా, ఏ పనీ చేయకుండా, మందబుద్ధితో, అజ్ఞానంతో ఉంటాడు. అతనికి మొదట 'రజోగుణ' వికాసం అవసరం. అతనిని బయటకు రప్పించేది, కుతూహలాన్ని పెంచేది, చురుకుగా మార్చేది ఏదైనా అతనికి మంచిదే (సరియైనదే). జీవితంలో తగిలే ఎదురుదెబ్బలు, కలిగే సంతోషాలు, సుఖదుఃఖాల అనుభవాలన్నీ కలిసి అతని మేధస్సును పెంచుతాయి.
• రజోగుణం: రజోగుణం ఎక్కువగా ఉన్నప్పుడు, మనిషి భౌతిక విషయాల కోసం ఆరాటపడతాడు. అతని మేధస్సు కొత్త శిఖరాలను తాకుతుంది, లోతైన ఆలోచనలు చేస్తుంది. అతని కోరికలు పెరుగుతూనే ఉంటాయి, వాటిని తీర్చుకోవడానికి అతను చేసే ప్రయత్నాలు మేధస్సును రకరకాలుగా మలుస్తాయి. పని చేయడమే అతని నైజం అవుతుంది. 'నేను' అనే స్వార్థం అతని పనులకు కేంద్రబిందువు అవుతుంది. రాగ ద్వేషాలే (ఇష్టాయిష్టాలు) అతనిని పనుల వైపు నడిపించే శక్తులుగా మారతాయి.

·         మనిషిలో సత్వగుణం పెరిగినప్పుడు, కేవలం తన స్వార్థం (పర్సనల్ సెల్ఫ్) కోసం చేసే ప్రయత్నాలు ఎంత అల్పమైనవో అతను గుర్తించడం ప్రారంభిస్తాడు. ఈ లోకంలోని కోరికలు క్షణికమైనవని, ప్రతి పనిలోనూ ఒక రకమైన అశాంతి, ఆందోళన దాగి ఉంటాయని అతనికి అర్థమవుతుంది. అతను ప్రతి విషయాన్ని ప్రశాంతంగా, విశాల దృక్పథంతో చూడటం మొదలుపెడతాడు. ఏది నిత్యం (నిజమైనది), ఏది అనిత్యం (తాత్కాలికం) అనే విచక్షణ అతనికి కలుగుతుంది. శాశ్వతమైన ఆనందానికి, క్షణికమైన సుఖానికి మధ్య గల తేడాను అతను తెలుసుకుంటాడు. అతను ప్రశాంతతను, నిశ్శబ్దాన్ని ఇష్టపడతాడు.

·         ప్రతి మనిషికి తనదైన ఒక పరిణామ దశ ఉంటుంది. ఇది సాధారణంగా అతను పుట్టిన పరిస్థితుల ద్వారా, ఇంకా స్పష్టంగా చెప్పాలంటే అతనిలోని గుణాల (అట్రిబ్యూట్స్) ద్వారా తెలుస్తుంది. ప్రాచీన కాలంలో వర్ణ, ఆశ్రమ ధర్మాల వంటి ప్రత్యేక నియమాలు ఉన్నప్పటికీ, సగటు నాగరిక మనిషి కోసం కొన్ని సామాన్య ప్రవర్తనా నియమాలు కూడా ఉన్నాయి. ఇవే 'నీతి శాస్త్రం' (ఎథిక్స్) యొక్క సాధారణ సూత్రాలు.

·         పైన వివరించిన అంశాల ఆధారంగా ఒక 'ప్రవర్తనా శాస్త్రం' (సైన్స్ ఆఫ్ కాండక్ట్) ఎలా నిర్మించబడిందో మనం ఇప్పుడు చూడాలి. దీని ప్రాముఖ్యతను ఎంత చెప్పినా తక్కువే.

·         మానవ ఆనందంతో దీనికి ఉన్న సంబంధాన్ని బట్టి చూస్తే, ఈ ప్రవర్తనా శాస్త్రం మనిషి దృష్టి పెట్టవలసిన అత్యంత ముఖ్యమైన అధ్యయనం. యువతకు తమ భవిష్యత్తు దృష్ట్యా ఇది చాలా అవసరం. ఎందుకంటే మానవ జీవితంలో 'శీలం' (క్యారెక్టర్) అనేది అత్యంత ప్రభావవంతమైనది. అంతర్గత ఆనందం మరియు బాహ్య విజయం రెండూ దీనిపైనే ఆధారపడి ఉంటాయి. సద్గుణం మరియు ఆనందం ఒకదానితో ఒకటి ముడిపడి ఉంటాయని మనం ఇప్పటికే తెలుసుకున్నాము. లోకంలో శాశ్వతమైన విజయం శీలం వల్లనే వస్తుంది. తెలివైన వ్యక్తి తన మేధస్సుతో కొన్నాళ్లపాటు అందరినీ ఆకట్టుకోవచ్చు, కానీ అతని ప్రవర్తన బాలేదని తెలిస్తే, తోటివారు అతనిని నమ్మడం మానేస్తారు. దానితో అతను గౌరవాన్ని కోల్పోతాడు. జీవితంలో ఏ రంగంలోనైనా మంచి ప్రవర్తన ఉన్నవారినే అందరూ నమ్ముతారు, గౌరవిస్తారు.

·         యువతగా ఉన్నప్పుడే శీలాన్ని మెరుగుపరుచుకోవడానికి సరైన సమయం. ఈ దశలోనే చెడు అలవాట్ల (వైసెస్) విత్తనాలను సులభంగా తొలగించవచ్చు మరియు మంచి గుణాల (వర్చ్యూస్) విత్తనాలను పెంచవచ్చు.

·         ప్రతి ఒక్కరు తమ గత జన్మల కర్మల ద్వారా ఏర్పడిన శీలం (క్యారెక్టర్) తోనే ఈ లోకంలోకి వస్తారు. ఈ శీలం తనకు తానే సృష్టించుకున్న మిత్రుడు కావచ్చు లేదా శత్రువు కావచ్చు. మనిషి తన లక్ష్యం ఏమిటో, దానిని ఎలా చేరుకోవాలో స్పష్టంగా తెలుసుకున్నప్పుడు తన శీలాన్ని గొప్పగా మార్చుకోగలడు. ఒక తోటమాలి పూల మొక్కలను పెంచి, పిచ్చి మొక్కలను (కలుపు మొక్కలు) ఎలా తొలగిస్తాడో, అలాగే మనిషి కూడా తనలోని సద్గుణాలను పెంచుకోవడం మరియు దుర్గుణాలను తొలగించడం నేర్చుకోవాలి. ప్రతి మనిషిలోనూ ఒక ఉద్యానవనం ఉంటుంది, దానిని పెంచే నైపుణ్యం గల తోటమాలిగా అతను మారాలి.

( పిడిఎఫ్  295 నుంచి రెండవ అధ్యాయం అనువదించాలి)